Αξίζει να πιστεύει κανείς στην Αστρολογία;

May 31, 2018

Η Αστρολογία δεν είναι γενικώς και αορίστως «τα ζώδια» αλλά έχει ένα πλήθος παραμέτρων και ποικίλες τεχνικές που μάλλον διαφεύγουν από τον «κοινό νου». Για αυτό βέβαια φταίει και το ότι επικοινωνιακά είναι πολύ εύκολο να πλασαριστεί το «πες μου το ζώδιό σου να σου πω ποιος είσαι», παρά να μπλέξει κανείς με «δυσνόητες» ή σύνθετες λεπτομέρειες.

Και βέβαια η Αστρολογία έχει μια υπερχιλιετή παράδοση και ανεξάρτητα με το αν αρέσει ή όχι σε κάποιους, αυτό είναι κάτι αξιοσέβαστο. Μάλιστα μέχρι την εποχή του Διαφωτισμού οι αστρολόγοι διέθεταν μεγάλο κύρος αλλά και ειδικές γνώσεις Μαθηματικών και Αστρονομίας. Ο ίδιος ο θεμελιωτής της σύγχρονης Αστρονομίας, ο Γιόχαν Κέπλερ εργάστηκε ως αστρολόγος και στα πλαίσια της επιστημονικής σκέψης του είχε βέβαια τις ενστάσεις του απέναντι στα αστρολογικά «αξιώματα» της εποχής του. Σε αυτόν όμως ανήκει η φράση «να μην πετάξουμε το μωρό μαζί με τα βρώμικα νερά της μπανιέρας».

Σταδιακά βέβαια, με την ανάπτυξη των επιστημών και την ειδίκευσή τους, η Αστρολογία περιέπεσε σε πλήρη ανυποληψία στον χώρο των επιστημόνων και η ενασχόληση μαζί της θεωρείται μέχρι και σήμερα «κόκκινο πανί».

Ακολούθησε το «διαζύγιό» της με την επίσημη Ορθόδοξη Εκκλησία, ύστερα από την υιοθέτησή της από τους Θεοσοφιστές τον 19ο αιώνα. Από τότε θεωρείται «προθάλαμος του σατανισμού» αλλά στην ουσία «την πήρε η μπάλα».

Κι έτσι τελικά βρέθηκε «στριμωγμένη» και απορριπτέα από δύο θεσμούς-στυλοβάτες της κοινωνίας, σε πείσμα όλων όμως συνέχισε να «μαγεύει» το πλατύ κοινό, κάτι επίσης αξιοσημείωτο.

Πέρα από την διαρκή πολεμική που δέχεται όμως, η Αστρολογία έχει και ένα σημαντικό εσωτερικό πρόβλημα. Οι λειτουργοί της, δηλαδή οι αστρολόγοι, στην πλειοψηφία τους στερούνται πια ιδιαίτερης παιδείας, με συνέπεια να λέγονται και να γράφονται «τέρατα και σημεία» που δεν αντέχουν ούτε σε μια στοιχειώδη επιστημονική αξιολόγηση. Μερικοί μάλιστα παριστάνουν τους «σωτήρες» και τους συμβουλάτορες έχοντας σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα που ούτε έχουν λύσει, ούτε πρόκειται να λύσουν, αφού τα «ξεσπούν» επάνω στους πελάτες τους.

Αυτά συμβαίνουν όταν ένα αντικείμενο γνώσης ή φιλοσοφίας εξορίζεται από το προσκήνιο, αφού η απουσία πιστοποίησης αφήνει τον χώρο ανοικτό στον «κάθε πικραμένο»…

Επιπλέον λείπει για την ώρα κι ένα χαρακτηριστικό που έπαιξε κομβικό ρόλο στο «κτίσιμο» της κάθε επιστήμης. Δεν υπάρχει δηλαδή εκείνο το στελεχιακό δυναμικό, που θα μπορούσε να επεξεργαστεί δεδομένα και να βγάλει τα ερευνητικά πορίσματά του. Αντίθετα, εδώ ισχύει το «ο καθένας μόνος του κι ο Θεός για όλους»!

Όλα τα παραπάνω βέβαια περιγράφουν ένα σκηνικό αλλά δεν δίνουν απάντηση για το αν κανείς μπορεί να εμπιστεύεται την Αστρολογία ή αν αξίζει να ασχοληθεί μαζί της.

Οι πιο συνειδητοποιημένοι αστρολόγοι γνωρίζουν ότι η Αστρολογία δεν είναι επιστήμη αλλά τέχνη και σαν τέτοια πρέπει να αξιολογείται. Εξ άλλου το γνωστό προαπαιτούμενο μιας επιστήμης (ίδιο πείραμα, ίδιο αποτέλεσμα) δεν μπορεί να εφαρμοστεί παρά μόνον σε μια παραλλαγμένη εκδοχή του (ίδιο πείραμα, ανάλογο αποτέλεσμα). Πρέπει ωστόσο να προσδιοριστεί η έννοια της «αναλογίας», αφού για παράδειγμα, για τον κοινό νου ο αθλητής, ο κρεοπώλης, ο στρατιώτης και ο μηχανικός δεν φαίνεται να έχουν κάποια άμεση σχέση, για έναν αστρολογικά σκεπτόμενο όμως πρόκειται για τέσσερα «παιδιά» από την ίδια «μάνα». Τέσσερα «ισοδύναμα» που αν δεν υπάρξει το ένα, τότε θα αντικατασταθεί από το άλλο. Στην αστρολογική πραγματικότητα ως συγκεκριμένη «μάνα» νοείται ο Άρης, που βέβαια έχει πολλές ακόμη εν δυνάμει εκδηλώσεις.

Η Αστρολογία είναι όμορη με την Ψυχολογία (ιδιαίτερα με την Γιουγκιανή σκέψη), που κι αυτή πέρασε τα νιάτα της εξόριστη από το επιστημονικό γίγνεσθαι αλλά μέσω της Ψυχιατρικής πήρε τελικά το πολυπόθητο… διαβατήριο! Επιπλέον η Αστρολογία έχει κοινή με την Ιατρική την διάγνωση και σε αυτό ακριβώς το σημείο είναι που ξεχωρίζει ο «καλλιτέχνης». Ίδια δεδομένα μπορεί να οδηγήσουν σε διαφορετικό πόρισμα, ανάλογα με την επάρκεια αλλά και την διαίσθηση του ερμηνευτή.

Η μεγάλη «φασαρία» γίνεται βεβαίως για την πρόβλεψη, που βασίζεται στα ουράνια δρώμενα. Κι εδώ οι εκάστοτε επιβεβαιωτικές αποδείξεις, που μπορεί να κομίσει ένας αστρολόγος, απορρέουν συνήθως από την διαπροσωπική σφαίρα, κάτι που παρεμποδίζει κάθε απόπειρα συνολικής (στατιστικής) αξιολόγησης. Όσο πεισμένος μπορεί να είναι κάποιος από την επιβεβαίωση μιας προσωπικής πρόβλεψης που έγινε στον ίδιο, άλλο τόσο δύσπιστος «δικαιούται» να παραμείνει ο διπλανός του, που δεν είχε ανάλογη εμπειρία ή είχε ακριβώς την αντίθετη, μια λανθασμένη πρόβλεψη δηλαδή.

Προσπάθειες έχουν γίνει βέβαια, με πιο γνωστή από αυτές την στατιστική εργασία του ζεύγους Γκοκλέν, που την δεκαετία του 50 αξιολόγησε ένα μεγάλο πλήθος ωροσκοπίων. Τα θετικά πορίσματά τους για την λειτουργικότητα της Αστρολογίας έχουν βέβαια την αξία τους αλλά κάνοντας μια κριτική «από μέσα», θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι πολλές από τις ώρες γέννησης των ατόμων του δείγματος χρήζουν ελέγχου και αναθεώρησης, αφού τα παλιότερα χρόνια η καταγραφή τους επαφίονταν στην καλή πρόθεση ενός αυτόπτη μάρτυρα. Άρα τα συμπεράσματά του ζεύγους μπορεί να είναι το… ίδιο σωστά ή λανθασμένα!

Πηγαίνοντας ξανά στην «αντίπερα όχθη» ένα επιχείρημα εναντίον της Αστρολογίας που… έρχεται και ξαναέρχεται είναι η «αλλαγή των ζωδίων» στο πέρασμα των αιώνων, κάτι που σύμφωνα με τους επικριτές καθιστά τον Κριό, Ιχθύ και τον Ιχθύ, Υδροχόο, άρα «άνθρακες ο θησαυρός». Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με μια «εύπεπτη συνταγή» απόρριψης, που δεν τιμά διόλου τους εισηγητές της, αφού η συγκεκριμένη διάκριση είναι γνωστή στον αστρολογικό χώρο. Το «μυστικό» είναι ότι άλλο πράγμα είναι τα ζώδια κι άλλο οι αστερισμοί. Τα ζώδια είναι σταθερά, αφού ορίζονται από την κίνηση της Γης γύρω από τον Ήλιο, με αφετηρία την εαρινή ισημερία. Ήταν είναι και θα είναι πάντα δώδεκα και δεν ταυτίζονται με τους συνονόματους αστερισμούς. Αυτός είναι ο τροπικός ζωδιακός.

Υπάρχει ωστόσο και ο αστρικός ζωδιακός που αναφέρεται στους αστερισμούς και τον οποίο χρησιμοποιούν κατ’ αρχήν στην Ινδία.

Το ίδιο ερώτημα που θέτει λοιπόν, είτε η NASA, είτε κάποιος αστρονόμος, έχει ήδη τεθεί στην αστρολογική κοινότητα που «σφάζεται» για το ποιος από τους δύο ζωδιακούς λειτουργεί.

Η απάντηση είναι και οι δύο, αφού με την συνδρομή της μοντέρνας Φυσικής γνωρίζουμε πλέον ότι το «δισυπόστατο» της ύλης δεν είναι ούτε επιστημονική, ούτε και αστρολογική φαντασία. Φαίνεται μάλιστα ότι ο τροπικός ζωδιακός, έχοντας μια «κυματική» υφή δίνει τάσεις που εν δυνάμει μεταφράζονται σε γεγονότα, ενώ ο αστρικός στα πλαίσια μιας «σωματιδιακής» πραγματικότητας παραπέμπει αντίστροφα σε γεγονότα που εν δυνάμει διαμορφώνουν τάσεις. Αντίθετες αφετηρίες που κάποια στιγμή μάλιστα μπορεί να διασταυρώνονται, παράγοντας ένα ξεχωριστό αποτέλεσμα αλλά αυτό είναι αντικείμενο μιας καθαυτό αστρολογικής πραγματείας.

Ειδικά η κβαντομηχανική πάντως έχει δώσει μια νέα πνοή στην Αστρολογία, αφού καταστάσεις όπως «η αέναη αλληλεπίδραση και ανεξάρτητα από την απόσταση που τα χωρίζει δύο σωματίων που γεννήθηκαν την ίδια χρονική στιγμή», δηλαδή ο «κβαντικός εναγκαλισμός» θυμίζουν… επικίνδυνα τις αστρολογικές παραδοχές και υπερβαίνουν βέβαια τις εύλογες ενστάσεις περί «βαρυτικής επιρροής» των ουρανίων σωμάτων.

Επιπλέον, η σχετικά πρόσφατη ανακάλυψη πως στο DNA υπάρχει μια «γκρίζα ζώνη», που εμπεριέχει εν δυνάμει πληροφορίες-καταστάσεις, με το αν και πότε θα εκδηλωθούν αυτές να παραμένει ασαφές, ακυρώνει εν μέρει την πεποίθηση ότι τα πάντα είναι γραμμένα στο βιολογικό μας αποτύπωμα και δεν χωράει καμία απολύτως αστρολογική «έκπληξη».

Το θεωρητικό πλαίσιο για να πάψει η Αστρολογία να είναι ένας «απόκληρος» των επιστημών και των τεχνών, υπάρχει λοιπόν. Μένει όμως και το θέμα των αποδείξεων, δηλαδή των επιβεβαιωμένων προβλέψεων.

Οι μόνες αξιόπιστες προβλέψεις για όλους, είναι εκείνες της «Κοσμικής Αστρολογίας» (Mundane Astrology) που γίνονται για γενικά θέματα, ιδίως κοινωνικά και πολιτικά. Αυτός είναι ο σωστός «στίβος μάχης» για να διεκδικήσει η Αστρολογία το δίκιο της, με τα όποια λάθη των ερμηνευτών, που πάντα είναι στο πρόγραμμα. Και ευτυχώς υπάρχουν αρκετές τέτοιες προβλέψεις, ειδικά το τελευταίο διάστημα, που… έτυχε να έχουν πέσει έξω στις δικές τους προβλέψεις οι εκάστοτε ειδικοί (δημοσκόποι, οικονομολόγοι, πολιτικοί αναλυτές κλπ). Υπάρχουν ακόμη επιτυχημένες προβλέψεις για αθλητικά γεγονότα ή διαγωνισμούς κάθε είδους και βέβαια είναι στην διάθεση κάθε ενδιαφερομένου.

Κλείνοντας, η δική μου απάντηση στο ερώτημα αν αξίζει να πιστεύει κανείς στην Αστρολογία, είναι ότι σίγουρα αξίζει την προσοχή μας και μια περαιτέρω διερεύνηση δεν βλάπτει, ίσα-ίσα που ανοίγει νέους ορίζοντες στην θεώρησή μας για τον κόσμο.

Και δεν εννοώ βέβαια την εμπορευματοποιημένη Αστρολογία των «πρωϊνάδικων» και των «ημερήσιων προβλέψεων», αφού αυτή όντως «πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες» ή πιο σωστά μιμείται μια αλήθεια με σκοπό το κέρδος.

 

Γιάννης Ριζόπουλος
Αστρολογική Σχολή Κοσμόγραμμα

Please follow and like us:
error0